Nieuwe voorzitter MDA wil goede en vooral bruikbare Maatlat

Sjaak Hendriks, als hoofd Kwaliteit en Milieu werkzaam bij Hema, is sinds afgelopen zomer de voorzitter van het College van Deskundigen voor de Maatlat Duurzame Aquacultuur (MDA). "We zitten nog in de opstartfase”, zegt Hendriks aan het begin van het gesprek, "het College is half november voor het eerst bij elkaar geweest en de criteria zijn nog niet definitief vastgesteld. Het onderzoeksbureau werkt al hard aan voorstellen voor de criteria. Ook is er een begeleidingscommissie die om advies wordt gevraagd."

De focus ligt bij het ontwikkelen van de criteria voor duurzame visteelt op twee soorten: tilapia en meerval. "Over de laatste soort is nog discussie. De vraag is of we ook bepaalde kruisingen van meervalsoorten zullen meenemen", legt Hendriks uit. "De criteria hebben onder meer betrekking op energieverbruik, voer en welzijn van de vissen."

Realistische criteria
"Als voorzitter wil ik bereiken dat onze 'stakeholders', dat zijn de duurzame viskwekerijen, aan het eind van het proces zeggen dat het een goed proces is geweest en dat het heeft geleid tot een goede en bruikbare Maatlat met realistische criteria", zegt Hendriks ambitieus. "Het zou mooi zijn als we er met behulp van deze Maatlat daarnaast ook voor zouden kunnen zorgen dat er 'new business' op dit gebied ontstaat."

Ambitieus
Maar daar blijven de ambities van Hendriks niet bij. Hij vervolgt: "De sector heeft het moeilijk, mede omdat er veel goedkope vis uit het buitenland wordt geïmporteerd. Voor de Nederlandse kwekers kan de MDA een goede stimulans zijn om tot duurzamere kweek te komen en daarmee een onderscheidende marktpositie te veroveren. MDA is echter geen certificaat voor het product en kan derhalve niet voor promotionele activiteiten van het visproduct worden ingezet. Duurzamere kweek kan de positie van de Nederlandse kweker verbeteren omdat er vanuit de markt een groeiende vraag is naar duurzamere vis, dit gaat zowel om visserij als viskweek. In aanvulling hierop kan ik nog zeggen dat Nederlandse kweekvisbedrijven zich op productniveau kunnen laten certificeren voor Milieukeur. Het grootste deel van de in Nederland gekweekte tilapia is al sinds een aantal jaar Milieukeur gecertificeerd. Investeringen voor Milieukeur staan ook op de Milieulijst en zijn derhalve gekoppeld aan MIA en Vamil. De voordelen zijn in die situatie echter geringer (15% aftrek op de investeringen) dan voor een kwekerij die straks volgens de MDA-criteria is gebouwd (naar verwachting 40% aftrek op de gehele bouwkosten).”

Duurzaamheidstarieven
Hendriks heeft in zijn werk bij Hema beperkt met gekweekte vis te maken. "Wij verkopen alleen vis in salades en kleine snacks", lacht hij. "En dat is dan ook nog eens geen tilapia of meerval, maar eerder zalm of paling. Maar ik ben wel verantwoordelijk voor het duurzaamheidsbeleid van Hema. Ik neem regelmatig deel aan duurzaamheidsinitiatieven en dat is ook de reden dat ik ben gevraagd als voorzitter van het College van Deskundigen. Ik heb veel ervaring op duurzaamheidsgebied die ik graag inzet voor het ontwikkelen van een duurzame kweekvissector."

Het ontwikkelen van een certificatieschema gaat niet over één nacht ijs. Een onafhankelijk onderzoeksbureau legt de basis voor MDA is dat Imares van Wageningen Universiteit en Research. Vervolgens vindt er discussie plaats met deskundige stakeholders in een zogenaamde begeleidingscommissie. Hierin nemen mensen plaats die de concepten vanuit verschillende standpunten bekijken. Uiteraard worden kwekers erbij betrokken, maar ook voerleveranciers, bouwers van kweeksystemen, mensen met een achtergrond in visgezondheid en maatschappelijke organisaties die nadruk leggen op welzijn en milieu. Half oktober kwam de begeleidingscommissie voor de eerste maal bijeen om te discussiëren over de voorgestelde opzet van de Maatlat Duurzame Aquacultuur. Op basis hiervan wordt nader onderzoek gedaan naar aanpassingen in de concepten. In november boog ook het College van Deskundigen zich over de concepten en besprak de adviezen van de begeleidingscommissie. In januari 2009 komt de begeleidingscommissie opnieuw bijeen. Een dergelijk uitgebreid proces leidt tot een afgewogen en ambitieus certificatieschema voor de aquacultuur met haalbare criteria.

Het College van Deskundigen MDA is een feit.In november kwam het College voor de eerste maal bijeen. Deze bijeenkomst betekende tevens het afscheid van de werkgroep die vanuit de ministeries van LNV en VROM de verantwoordelijkheid voor de ontwikkeling van de MDA overdroeg aan het College. Het College van Deskundigen bestaat uit de volgende personen: Sjaak Hendriks (onafhankelijk voorzitter), Arjo Rothuis (namens LNV), Rik van Kraaij (namens VROM), Ep Eding (namens Nederlands Genootschap voor Aquacultuur), Wim van Eijk (namens Nevevi) en Kees Kloet (deskundige aquacultuur). Het College zal vier tot zes maal per jaar bijeenkomen. In de volgende nummers van SMK-nieuws zullen de Collegeleden zich presenteren.

Meer info:
Monique van der Gaag,
projectleider agro/food,
070 358 63 00
E-mail: mvandergaag@smk.nl