SMK voert benchmark duurzame biomassa uit
Biomassa is een mogelijke bron van hernieuwbare energie. Nederland en de EU streven ernaar het aandeel van duurzame biomassa te vergroten en stellen ambitieuze doelen voor de productie ervan. Voor de overheid is het van belang dat de biomassaproductie en -verwerking aantoonbaar duurzaam is. Maar hoe bewijs je dat?
De biomassamarkt kan worden onderverdeeld naar een kleinschalige markt voornamelijk gericht op warmteproductie en een grootschalige, industriële markt gericht op de opwekking van elektriciteit. Daarnaast worden ook transportbrandstoffen gemaakt uit biomassa en ‘groen gas’ uit huishoudelijk afval. De kleinschalige markt levert voornamelijk geperste houten ‘pellets’ aan particulieren en MKB. Deze markt groeit gestaag zonder subsidiëring. Voor centrale elektriciteitsproductie uit biomassa is echter (meestal) wel subsidie nodig. Een alternatief is het stoken op bruin-of steenkool, wat zeer vervuilend is.
Subsidiëring
De meeste energiebedrijven in Nederland staan voor belangrijke investeringsbeslissingen en vragen aan de overheid zich uit te spreken over de subsidiemogelijkheden voor biomassa. In het sectorakkoord Energie is opgenomen dat de overheid een benchmark van verschillende certificatiesystemen voor biomassa zal uitvoeren. Het bedrijfsleven importeert al grote hoeveelheden gecertificeerde biomassa. Het is echter de vraag of deze certificatiesystemen voldoen aan de duurzaamheidseisen van de overheid. SMK heeft daarom de opdracht van SenterNovem gekregen de standaarden van enkele systemen te toetsen. Deze zogeheten ‘benchmarks’ brengen mogelijke tekortkomingen aan het licht.
Cramercriteria en NTA 8080
De Cramercriteria worden in Nederland breed gedragen als duurzaamheidseisen voor biomassa voor energiedoeleinden. Ze behandelen zes hoofdthema’s: broeikasgasemissies, concurrentie met voedsel, biodiversiteit, milieu, welvaart en welzijn. De Cramercriteria hebben echter geen formele status. Op basis van de Cramercriteria is recent een Nederlands Technische Afspraak (NTA 8080) ontwikkeld. SMK was een van de leden van een brede werkgroep die deze NTA opstelde. De Cramercriteria en de NTA 8080 vormen samen het referentiekader voor de benchmarks.
Vooronderzoek
SMK heeft, in voorbereiding op de benchmarks, de Cramer-criteria en de Nederlandse Inkoopcriteria voor hout onderling vergeleken. Hierop nam de overheid het standpunt in dat de resultaten van de Timber Procurement Assessment Committee (TPAC) bruikbaar zijn voor de benchmarks: de certificatiesystemen die door TPAC zijn getoetst en voldoen aan de Nederlandse Inkoopcriteria voor hout, voldoen tevens aan de Cramercriteria. Het blijft echter nodig de gerealiseerde broeikasgasreductie te controleren. Die wordt berekend door middel van de Nederlandse ‘CO2-tool’ (zie website van SenterNovem).
Eerste toetsingen
Begin dit jaar toetste SMK met ondersteuning van Ecofys de eerste twee certificatiesystemen Green Gold Label en Laborelec. De benchmarks beperkten zich tot de standaarden voor biomassa afkomstig uit de landbouw. Beide certificatiesystemen kunnen niet voldoen aan de Cramercriteria voor ‘hoofdstromen’. Green Gold Label toetst echter wel voldoende aan de criteria voor ‘reststromen’, indien aanvullend een toets wordt uitgevoerd voor de emissiereductie van broeikasgassen. Mogelijk toetst SMK het komende jaar meer certificatiesystemen.
ELLA LAMMERS (SENTERNOVEM):
Aantoonbaar duurzaam
“Het uiteindelijke doel is dat alle biomassa die in aanmerking komt voor subsidie, aantoonbaar duurzaam wordt geproduceerd”, vindt Ella Lammers, Senior Adviseur Bio-energie bij SenterNovem. “Daarvoor heb je ten eerste een pakket van eisen nodig, waarin beschreven wordt wat we onder duurzaam verstaan, en ten tweede moet je waarborgen dat daar aan wordt voldaan in een certificatiesysteem. In Nederland zijn we daar al wat langer mee bezig: de Cramer criteria werden in 2006/2007 ontwikkeld. Die criteria hadden toen echter nog de vorm van een advies en waren dus nog lang geen certificatiesysteem. De criteria werden vertaald in een Nederlandse Technische Afspraak; een vorm van normering die relatief snel ontwikkeld kan worden.De volgende stap is dat er een certificatiesysteem wordt ontwikkeld door NEN op basis van de NTA 8080.”
Draagvlak
“Nu is het zo,” vervolgt Lammers, “dat voor verschillende grondstofstromen al certificeringen bestaan. SMK benchmarkt bestaande certificatiesystemen, zodat je een uitspraak kunt doen of een bestaand certificeringssysteema als voldoende bewijs kan gelden dat wordt voldaan aan de eis en van de NTA 8080. We hebben voor SMK gekozen vanwege hun praktische kennis van duurzaamheidscriteria en certificatiesystemen. Zo ondersteunde SMK SenterNovem bij de ontwikkeling van criteria voor duurzaam inkopen (DBO-Duurzame Bedrijfsvoering Overheden).
En behalve de inhoudelijke deskundigheid is SMK ook ervaren in het verkrijgen van het benodigde draagvlak, een eveneens zeer belangrijk element in zo’n proces. Het proces om tot aantoonbaar duurzame biomassa te komen verloopt snel: in september verwachten we via NEN een werkend certificatiesysteem te hebben en voor het eind van het jaar verwacht ik dat de eerste certificaten op basis van de NTA 8080 voor herkomst en handelsketen van duurzame biomassa kunnen worden uitgereikt.” |
EU-verband
"Parallel hieraan loopt een traject om in EU-verband zo'n certificatiesysteem op te zetten," weet Lammers. "Samen met de twee andere voorlopers, het Verenigd Koninkrijk en Duitsland, overleggen we over de manier waarop je een EU-richtlijn zou kunnen ontwikkelen. Dat kan wat langer duren, daarom ben ik blij dat we in Nederland al dit jaar een werkend systeem zullen hebben."
JARNO DAKHORST
(NEDERLANDS NORMALISATIE-INSTITUUT):
Constructieve bijdrage SMK
Jarno Dakhorst is consultant bij NEN Energiewinning en was direct betrokken bij de ontwikkeling van de NTA 8080. Daarnaast was hij lid van de klankbordgroep die feedback gaf op de benchmarkresultaten.Dakhorst: “In de vertaling van de Cramercriteria in de NTA 8080 en uiteindelijk het certificatiesysteem speelt SMK een belangrijke rol door het uitvoeren van benchmarks van bestaande systemen. SMK is daarin zeer constructief bezig geweest en heeft binnen korte tijd goed werk geleverd. Een goed werkende certificering is daarmee een stuk dichterbij gekomen. De benchmarks helpen ons om na te gaan welke systemen voldoen en waar de ‘gaps’ zitten: de tekortkomingen in een systeem. Ook kun je door benchmarking erachter komen tegen wat voor soort problemen je aanloopt tijdens de criteriaontwikkeling. In de toekomst zullen nog meer benchmarks nodig zijn. Of SMK die uitvoert, is afhankelijk van de wens van de opdrachtgever. Het lijkt mij dat SMK door haar ervaring in beeld is als een belangrijke partij.”
|