‘Geen gif nodig om mooi te zijn’

‘Een goed ontwerp heeft geen gif nodig om mooi te zijn.’ Dat was de stelling van een bijeenkomst eind 2006 met belangstellenden voor Duurzaam Terrein Beheer georganiseerd door de Provincie Noord Brabant. Aan de stelling was een ontwerpwedstrijd verbonden, die een oplossing moest bieden voor chemievrije onkruidbestrijding rondom ‘objecten’ en straatmeubilair in de openbare ruimte. De bijeenkomst werd gehouden in het stadhuis van Eindhoven; de gemeente trad op als gastheer. SMK bemande in samenwerking met Plant Research International (PRI) een voorlichtingsstand. Gedurende de dag werden de aanwezigen door terreinbeheerders ook in de stad rondgeleid om praktijksituaties te bekijken.

‘Ontwerpers zijn vanuit zichzelf vaak erg creatief bezig’, stelt Herman Docters van Leeuwen van SMK. ‘Maar er wordt minder rekening gehouden met milieuaspecten. Veelal is de gedachte zo’n beetje dat je bij een mooi ontwerp maar voor lief moet nemen dat er uiteindelijk bestrijdingsmiddelen moeten worden gebruikt om het onkruidvrij te houden. Om dat te doorbreken, organiseerde de Provincie Noord Brabant deze wedstrijd.’

Elk object is een obstakel
Volgens de Gemeente Eindhoven beïnvloedt de aankleding van de stad het gedrag en de emotie van zijn gebruikers. De functionaliteit en de beeldkwaliteit (fraai of saai, schoon of vies, netjes of rommelig) van de inrichting versterken elkaar of zwakken elkaar juist af. Het ‘object’ heeft bij de inrichting een doorslaggevend effect op het succes van een ontwerp. Voor de ontwerper en de inrichter is het object een ‘landmark’, de drager van de vormgeving. Maar voor de beheerder is elk object een obstakel. Het hindert zijn beheer, of het is de locatie waar zich afval of onkruid verzamelt.

Kraag
De meest voorkomende obstakels zijn lichtmasten en palen voor verkeersborden. Maar ook andere obstakels als stoplichten, parkeerpalen, fietsenklemmen of zitbankjes kennen dezelfde problematiek. De omgeving rondom een obstakel afdichten met beton is vaak geen optie. Hier zit je met problemen als afvloeiend water of het niet meer bereikbaar zijn van de naar het obstakel lopende bekabeling. ‘Op de ontwerpwedstrijd zijn heel wat inzendingen binnengekomen. Veel ontwerpers kozen voor een oplossing in de vorm van een soort kraag’, vertelt Herman Docters van Leeuwen. ‘Door zo’n kraag om een object te plaatsen houd je licht, lucht en water weg ervan. Daardoor krijgt onkruid geen kans. Het winnende ontwerp was van Margriet Foolen. Zij kreeg zowel de publieks- als de deskundigenprijs.

[Publicatie uit magazine SMK-Nieuws 51, november 2006]